Je agenda is eerlijker dan je waardenlijst

Typ in waar je tijd blijft en je krijgt gereedschap. Een helppagina over tijdsinzichten in je agenda. Een tip om je afspraken kleuren te geven, zodat er aan het eind van de maand een verdeling uitrolt. Prima stukken, allemaal, en ze gaan allemaal over meten.

Typ in wat je belangrijk vindt en je krijgt het omgekeerde. Een oefening met honderd mooie woorden waar je er vijf uit kiest. Een set reflectievragen. Ook goede stukken, en ook compleet, alleen gaat geen ervan over je afgelopen donderdag.

Wat nergens staat is het stuk ertussenin. Niemand pakt die meting en die lijst en legt ze naast elkaar. Terwijl daar het antwoord ligt, want daar wordt het pas concreet.

De vraag valt in twee stukken uiteen

Dat is geen toeval. De ene helft is geschreven door mensen die agenda-software maken, de andere door mensen die begeleiden. De eerste groep kan onmogelijk weten wat jij belangrijk vindt, dus tellen ze uren en laten ze je een kleurenverdeling zien. De tweede groep kan niet in je agenda kijken, dus vragen ze je op te schrijven wat je wilt. Binnen hun eigen helft is elk antwoord af, en juist daarom valt het niemand op dat de vraag doormidden is geknipt.

Jij hebt beide helften wel. Je weet wat je hebt opgeschreven, en je kunt je eigen weken openslaan. Dat is een luxe die geen van beide soorten stukken heeft, en het kost je een half uur om er gebruik van te maken.

Een waardenlijst is een wens. Je weken van vorige maand zijn een verslag.

Het verschil zit hem hierin: een wens kun je bijstellen zonder dat er iets verandert, een verslag niet. Daarom is het verslag het interessantere document, ook al is het een stuk minder mooi om naar te kijken. En het is ook het eerlijkste, want je hebt het niet geschreven met het idee dat je het later zou nalezen.

Vier weken, niet een

Begin niet bij vorige week. Een losse week is bijna altijd een uitzondering: er was een verhuizing, iemand was ziek, er lag een oplevering. Kijk je daarnaar, dan concludeer je iets over een toevallige week en niet over hoe je leeft.

Vier weken is de kortste reeks waarin een uitzondering ook als uitzondering opvalt. Hij is bovendien kort genoeg om je de weken nog te herinneren, en dat is nodig, want bij elk blok wil je nog weten wat eronder zat. Langer terugkijken maakt het beeld niet scherper. Na twee maanden zie je alleen nog blokken waarvan je niet meer weet waarom ze er stonden.

Praktisch is het simpeler dan het klinkt. Zet vier weken achter elkaar open en loop ze langs met een vraag per blok: van wie was dit. Van jou, of van iemand anders. Meer hoef je niet te sorteren en uren tellen hoeft ook niet. Je zoekt geen percentage, je zoekt herhaling. Hoe je diezelfde blik in tien minuten op een enkele week toepast staat in de wekelijkse terugblik die iedereen overslaat.

Drie dingen die je ziet

De waarde die nergens staat. Je hebt hem opgeschreven, hij stond bovenaan, en in vier weken is er geen enkel blok voor geweest. Dat is op zichzelf nog geen oordeel, maar het is wel informatie met twee heel verschillende vervolgen: of de waarde klopt niet meer en mag van de lijst af, of hij klopt wel en heeft nooit een plek in je week gehad. Alleen jij weet welke van de twee het is.

De waarde die er staat, maar op de restplek. Vrijdagmiddag half zes. Het uurtje dat overbleef omdat een afspraak niet doorging. Zondagavond laat. Iets wat alleen in de kieren past is in de praktijk geen keuze maar een bijproduct, en dat is precies het verschil dat je in een lijst nooit ziet. In een lijst staat hij netjes op plek twee.

De waarde die je nooit hebt opgeschreven en die er elke week wel staat. Dit is de nuttigste van de drie en de makkelijkste om overheen te lezen, want je zoekt naar wat je opschreef en niet naar wat er buiten je lijstje om gebeurt. Toch is dit het eerlijkste antwoord dat je krijgt: iets wat vier weken achter elkaar een plek veroverde zonder dat je het had gepland, doet er kennelijk toe. Vaak hoort het bij een rol die je niet bewust hebt benoemd. Hoe je rollen kiest die een jaar meegaan staat op de pagina over rollen en uitgebreider in dit stuk.

Wat je er niet mee moet doen

Er is een manier om dit overzicht in een keer waardeloos te maken, en die ligt voor de hand: er een cijfer van maken. Vijf waarden, een ervan kwam nul keer voorbij, dus tachtig procent. Wie zo begint stopt binnen twee rondes, en terecht, want niemand gaat elke maand vrijwillig zitten voor een beoordeling van zichzelf. Je zoekt geen score maar een patroon, en een patroon heeft geen noemer nodig.

De tweede manier is alles tegelijk willen rechtzetten. Je ziet drie dingen die niet kloppen, je zet drie blokken in je volgende week, en na tien dagen staat er weer niets. Dat is geen gebrek aan wilskracht; het is hetzelfde rekenfoutje als bij een weekplanning waarin veertien voornemens passen. Er past er een. Waarom dat zo is en hoe je die ene kiest staat in big rocks in een week die al vol staat.

En een derde: dit is geen oefening die je elke week doet. Vier weken terugkijken hoort bij een kwartaal of bij een moment waarop er iets verandert. Je wekelijkse terugblik gaat over vorige week, niet over wie je bent.

Wat je volgende week anders zet

Een blok. Neem de waarde die in vier weken nergens stond, of die alleen op de restplek stond, en geef hem een dag en een begintijd in je volgende week. Zet hem neer voordat de rest van je week wordt ingedeeld, want daarna is de ruimte vergeven en verliest een voornemen het van een uitnodiging.

Doe daarna vier weken niets bijzonders en kijk opnieuw. Niet om te zien of het gelukt is, maar om te zien of het blok er nog staat en op welke plek. Een waarde die drie weken op dezelfde plek staat en in week vier verschuift naar vrijdagmiddag vertelt je iets, en dat is nuttiger dan welk voornemen ook.

Waar je begint als je nog helemaal geen lijst hebt, staat in je kernwaarden bepalen zonder lijstje met mooie woorden. En hoe je van waarden naar een concrete week komt staat op de pagina over missie en kernwaarden en in dit stuk over waarden in je week zetten.