De wekelijkse terugblik die iedereen overslaat

Bijna iedereen die met weekplanning begint, begint bij het plannen. Logisch, want dat is het leuke deel: een lege week, goede voornemens, een paar blokken die er netjes uitzien. Wat er in de meeste weekritmes ontbreekt is de andere kant, en dat is de tien minuten waarin je kijkt wat er van vorige week terechtgekomen is.

Die stap wordt overgeslagen omdat hij niets oplevert dat je meteen ziet. Plannen geeft een gevoel van grip; terugkijken geeft in het begin vooral een gevoel van tegenvallen. En dus verdwijnt hij als eerste uit het ritme, meestal al in week drie. Het vervelende is dat je daarmee precies het deel weglaat dat je plan volgende week beter maakt.

Waarom terugkijken er als eerste bij inschiet

Er zijn drie redenen, en geen ervan heeft met luiheid te maken.

De eerste is dat het nergens staat. Je weekplanning heeft een moment: aan het begin van je week ga je zitten. De terugblik heeft dat moment niet, en wat geen moment heeft gebeurt niet.

De tweede is dat het aanvoelt als een beoordeling. Je kijkt naar zes blokken waarvan er twee zijn doorgegaan en denkt: ik heb het weer niet gered. Dat is geen prettige tien minuten en dus stel je hem uit, en dan nog een week.

De derde is de subtielste. Zolang je niet terugkijkt, kun je blijven denken dat het aan die ene drukke week lag. De terugblik haalt dat weg, want die laat na een maand een patroon zien, en een patroon is minder makkelijk weg te wuiven dan een incident.

Plannen laat zien wat je wilt. Terugkijken laat zien wat je doet.

Terugkijken is geen rapportcijfer

De grootste denkfout is dat een terugblik gaat over hoeveel procent je gehaald hebt. Dat getal is nauwelijks interessant. Iemand die vijf van de zes blokken haalde in een week waarin niets bijzonders gebeurde, heeft minder geleerd dan iemand die er twee haalde en precies weet welke twee dingen alles omgooiden.

Wat je zoekt is het patroon, niet het cijfer. Sneuvelt het altijd op dezelfde dag? Is het altijd dezelfde rol die wegvalt? Loopt het steeds mis rond hetzelfde soort werk? Dat zijn dingen waar je iets aan kunt veranderen. "Ik moet beter mijn best doen" is dat niet, en het is ook nog eens het enige wat een rapportcijfer je vertelt.

De terugblik van tien minuten, in drie vragen

Pak je week van vorige week erbij, met de blokken die je gepland had, en loop deze drie langs. Meer is het niet.

• Wat is er echt gebeurd, en wat niet? Puur feitelijk, zonder uitleg erbij. Vink af wat is doorgegaan en laat de rest staan zoals hij staat.
• Wat zegt dat over hoe ik mijn week heb ingedeeld? Niet over jou als mens, wel over de indeling. Stond het blok te laat op de dag, te dicht op een vergadering, of op een moment waarop je nooit energie hebt?
• Wat neem ik mee naar de week die komt? Eén ding. Een blok dat een ander tijdstip krijgt, een rol die deze keer wel aan de beurt is, of een keuze die je bewust niet meer maakt.

Die laatste vraag is de enige die verplicht is. Levert hij geen antwoord op, dan heb je geen terugblik gedaan maar een samenvatting gelezen, en dan verandert er volgende week niets.

Plak hem vast aan het plannen

De praktische oplossing voor het probleem dat de terugblik geen moment heeft, is hem geen eigen moment geven. Zet hem direct vóór het plannen van je nieuwe week, aan het begin van je week: zondagavond of maandagochtend, net wat bij je past. Eerst tien minuten achteruit, dan twintig minuten vooruit.

Dat werkt om twee redenen. Je hoeft geen nieuwe gewoonte te bouwen, alleen een bestaande iets te verlengen. En je plan wordt er meteen beter van, want je hebt de vorige week nog scherp op het moment dat je de volgende invult. Een terugblik op woensdag is interessant; een terugblik vlak voor het plannen verandert iets.

Het eerste rijtje is wat de meeste mensen zich voorstellen bij evalueren, en precies daarom slaan ze het over. Het tweede rijtje is kort genoeg om het na een tegenvallende week ook echt te doen.

Wat je deze week al kunt doen

Wacht niet tot je een goede week hebt gehad, want dan begin je nooit. Neem juist de week die net achter je ligt, hoe rommelig ook, en loop er de drie vragen op na. Schrijf het antwoord op de derde vraag in één zin op, ergens waar je hem volgende week weer tegenkomt.

Doe dat vier keer achter elkaar en je hebt iets waar geen enkele planningsmethode tegenop kan: vier zinnen over hoe jouw weken echt lopen. Verder lezen kan bij de methode achter het weekritme, bij een weekplanning maken in vier stappen, of in het stuk over wat je doet als je week op woensdag al ontspoort.