De rol die als eerste sneuvelt

Zoek in het Nederlands iets op over rollen die in de knel komen en je krijgt twee soorten antwoorden. Het eerste gaat over balans: een lijstje van je rollen, de vraag of ze in evenwicht zijn, en het advies om daar goed voor te zorgen. Het tweede gaat over werkdruk, vooral als je ondernemer bent, en dan gaat het over stress, beter slapen en delegeren.

Allebei bruikbaar, en allebei een antwoord op een andere vraag dan je stelde. Je vroeg welk blok er uit je week verdwijnt en waarom, en je krijgt iets terug over hoe je je voelt. Wat er nergens staat is het simpele feit dat het elke keer hetzelfde blok is.

Het is niet willekeurig en het is niet je prioriteit

Kijk eens terug naar de laatste drie drukke weken en zoek op wat er is afgevallen. Bij bijna iedereen is dat niet steeds iets anders. Het is de sportschool, of de vriend die je al twintig jaar kent, of het uur dat je voor jezelf had gepland. Zelden is het het klantgesprek, en zelden is het het avondeten thuis.

De verleiding is om daar een conclusie over jezelf uit te trekken: blijkbaar vind ik dat minder belangrijk. Dat is bijna nooit waar. Als je diezelfde mensen vraagt wat ze belangrijk vinden, staat precies die weggevallen rol hoog in het lijstje. De sortering die je week maakt is dus een andere dan de sortering in je hoofd.

Je week sorteert niet op belang, maar op wie er klaagt.

Het gaat over wie er aan de andere kant zit

Elk blok in je week heeft een tegenpartij, of het heeft er geen. Zeg je een klant af, dan krijg je een mail terug. Ga je niet naar de voorstelling van je dochter, dan merkt ze dat en zegt ze er iets van. Sla je de bespreking over, dan valt je stoel op.

En dan is er de rol waarin niemand iets zegt. Je vriend belt niet op om te vragen waar je bleef, want jullie hebben niks afgesproken. Je lijf stuurt geen agendaverzoek. Een half uur alleen zitten met de vraag hoe het eigenlijk met je gaat, staat nergens genoteerd en niemand mist het.

Daardoor is dat blok op elk afzonderlijk moment het goedkoopste om te ruilen. Niet omdat het weinig waard is, maar omdat de prijs pas veel later zichtbaar wordt. Dat is dezelfde mechaniek als bij het planmoment dat zelf nooit in je agenda staat, alleen gaat het daar over een half uur en hier over een heel deel van je leven.

De optelsom die niemand maakt

Een keer overslaan is niets. Twee keer is pech. Wat er in de praktijk gebeurt is dat je het elf weken achter elkaar doet, elke keer met een goede reden, en dat er nooit een moment is waarop je besluit dat die rol eruit gaat. Hij verdwijnt bij verstek.

Dat is ook waarom het zo laat opvalt. Er is geen dag waarop je merkt dat het weg is. Wat je wel merkt is een vaag gevoel dat je week niet klopt, meestal een maand of drie te laat, en dan is het herstellen een groter project geworden dan het hoefde te zijn.

De rechterkolom is geen strengere versie van de linker. Het verschil zit erin dat het besluit vooraf valt, op een moment dat je week nog rustig oogt, in plaats van op dinsdagmiddag als er iets tussenkomt.

Terugzetten doe je klein en met iemand erbij

Als een rol maanden weg is geweest, is de neiging om hem groot terug te zetten. Drie keer per week sporten, elke maand een weekend weg, voortaan elke avond een uur voor jezelf. Dat is de versie die je je herinnert uit een rustiger jaar, en die haalt de eerste drukke week niet.

Wat wel houdt is de kleinste versie waar je nog iets aan hebt, op een vast tijdstip. En als het even kan met iemand erbij, want daarmee leen je precies datgene wat deze rol mist: een tegenpartij. Een vaste donderdagavond bellen houdt het langer vol dan de bedoeling om vaker contact te hebben. Samen hardlopen houdt het langer vol dan een schema. Hoe je zulke rollen kiest en afbakent staat in hoe je rollen kiest die een heel jaar meegaan.

Bepaal er dan meteen bij waarvoor dit blok mag wijken. Voor niets is een prima antwoord, en voor precies een genoemd ding ook. Wat niet werkt is het antwoord dat je nu waarschijnlijk hanteert, namelijk voor alles wat toevallig dringend is. Dat is ook de kern van grip houden op je agenda als iedereen erin mag.

Wat je aan het begin van je week kunt doen

Schrijf eerst op welke rol er vorige week niets in had staan. Niet als verwijt, gewoon als waarneming, want dit is de rol waar het bij jou over gaat en dat is bijna altijd dezelfde. Ben je ondernemer en gaat het bij jou vooral over de avonden, dan sluit hoe je als ondernemer je avonden terugkrijgt daarop aan.

Zet er daarna een blok voor terug in de kleinste versie die je haalt, met een dag en een begintijd, en zeg er hardop bij waarvoor het wel mag wijken. Wil je eerst zien hoe zo'n indeling per rol eruitziet, kijk dan op de pagina over plannen vanuit je rollen, en staat jouw vraag hier niet bij, dan helpen de veelgestelde vragen verder.