Werk en privé scheiden zonder kantoor om achter te laten

Zoek in het Nederlands op werk en privé scheiden en je krijgt twee soorten antwoorden. Het ene gaat over je zakelijke rekening, je boekhouding en het uit elkaar houden van zakelijk en privé vermogen. Een echte vraag, alleen niet deze.

Het andere gaat over je laptop op kantoor laten liggen, je mail uitzetten na vijf uur en de deur achter je dichttrekken. Dat is beter advies dan het klinkt. Alleen gaat het er telkens van uit dat er een kantoor is om achter te laten en een werkdag die vanzelf ophoudt. Als je zelf je uren bepaalt, heb je die twee niet.

In loondienst bewaak je een grens, als ondernemer maak je hem

Wie in loondienst werkt, krijgt de grens erbij geleverd. Er staan uren in een contract, er is een gebouw dat je uit loopt, en er zijn collega's die om half zes hun jas pakken. Het advies gaat dan over het bewaken van iets dat er al is: niet doorwerken, niet 's avonds nog even inloggen, niet in het weekend reageren.

Als je voor jezelf werkt is er niets wat uit zichzelf ophoudt. Geen einde van de dienst, geen laatste vergadering, geen leidinggevende die zegt dat het genoeg is geweest. De zaak is ook niet iets waar je uit weggaat, want hij zit in je hoofd en op je telefoon.

Je hebt geen deur die dichtgaat. Je hebt iets nodig dat om half zeven aan de beurt is.

Dat verklaart waarom strenger zijn voor jezelf zo weinig oplevert. Je probeert een grens te bewaken die er niet is. En omdat het steeds mislukt, ga je het jezelf aanrekenen, terwijl er niets mis is met je discipline. Er is alleen niets dat het werk verdringt.

De grens loopt niet tussen plaatsen maar tussen rollen

De scheiding die je zoekt zit niet tussen kantoor en huiskamer, en ook niet tussen negen en vijf. Die loopt tussen wie je op dat moment bent. Ondernemer, ouder, partner, en die ene rol die als eerste sneuvelt, jijzelf.

Dat klinkt vaag tot het moment dat je het in een week zet. Een rol wordt pas iets op het moment dat er een dag en een tijd aan hangt. Zolang vader zijn een gevoel is, verliest het van een klant die belt. Zodra het dinsdag van zes tot acht is, is het een afspraak waar iets tegenover moet staan.

Welke rollen dat bij jou zijn en hoe je ze kiest zodat je er over een jaar nog wat aan hebt, staat in het stuk over rollen die meegaan. Voor ondernemers staat de hele aanpak op de pagina over rollen.

Zet eerst neer wat niet van de zaak is

De gewone volgorde is: eerst het werk in de agenda, en wat overblijft is voor thuis. Dat werkt niet, om een simpele reden. Werk is oneindig. Er blijft nooit iets over.

Draai het om. Begin je week met twee of drie blokken die niet van de zaak zijn, elk met een dag, een begintijd en een eindtijd. Daarna plan je je werk in de ruimte die er dan nog is.

Dat voelt de eerste weken achterstevoren en ook een beetje onverantwoord. Toch is het het enige dat standhoudt, want een blok dat er al staat wint van een vraag die nog moet komen. Waarom werk uitgerekend naar je avonden lekt en welke afspraak dat stopt, staat in hoe je als ondernemer je avonden terugkrijgt.

Maak er een moment van en geen regel

Een regel als na zes uur geen werk meer houdt het een week of drie vol. Dan komt er een week waarin het echt niet kan, je maakt een uitzondering, en daarna is de regel stil overleden.

Wat wel blijft is een handeling die het einde markeert. Laptop dicht en in de tas, de tas de gang op. Een rondje om het blok voordat je binnenkomt. Het maakt niet uit wat het is, als het maar elke dag hetzelfde is en je het aan iets vastplakt dat toch al gebeurt.

En kies er dan één avond per week bij die niet onderhandelbaar is, in plaats van vijf die het wel zijn. Eén avond kun je verdedigen, ook tegen een klant die het druk heeft. Vijf avonden verlies je zonder dat je merkt wanneer. Hoe je zo'n avond in een week zet die verder alle kanten op gaat, staat op de pagina over weekplanning.

De linkerkolom is niet fout. Hij is geschreven voor iemand met een werkgever, een gebouw en een dag die ergens ophoudt, en die persoon ben jij niet.

Wat je vandaag al kunt doen

Pak niet deze week maar de week erna, want daar is nog iets te verdelen. Zet er twee blokken in die niet van de zaak zijn, met een dag en een tijd, en schrijf achter elk blok de rol die er dan aan de beurt is. Kies daarna welke avond van die twee de avond wordt waar je niets voor afzegt.

Bedenk tot slot wat je doet op het moment dat je werkdag klaar is. Eén handeling, elke dag dezelfde. Staat jouw vraag hier niet bij, kijk dan bij de veelgestelde vragen.